Yurt dışına satış ya da Türkiye'deki yabancı müşteri: her ikisi de sitenin birden fazla dilde ve para biriminde çalışmasını gerektirir. "Otomatik çeviri eklentisi ekleriz" yaklaşımı iki sorun üretir: SEO'da tek dil indekslenir ve yasal metinler çevrilmiş ama hedef ülke mevzuatına uymayan halde kalır. Çoklu dil ve para birimi, bir eklenti değil, URL yapısından ödeme sağlayıcısına, kur güncellemesinden kargo kurallarına uzanan bir kurulumdur. Bu yazı, çoklu dil mimarisini (URL, hreflang, içerik alanları), çeviri iş akışını ve yapay zekanın rolünü, çoklu para birimi ve tahsilatı, ülke bazlı fiyat, vergi ve kargo kurallarını, yasal metinleri, e-posta ve müşteri hizmetini, ölçümü ve sık hataları anlatıyor.
Kısaca
Her dil ayrı URL (alan adı/en/) ve hreflang etiketiyle; ürün, kategori, sayfa, e-posta ve yasal metinler dil bazlı alanlarda. Çeviri yapay zeka taslağı artı insan kontrolü; yasal metinler çevrilmez, hedef ülke mevzuatına göre yeniden yazılır. Para birimi ziyaretçinin ülkesine göre gösterilir, fiyat hedef para biriminde sabit (kurla oynamaz) ve tahsilat ödeme sağlayıcısının döviz desteğiyle. Ülke bazlı kargo, vergi (DDP/DAP) ve teslim süresi kuralları; müşteri hizmeti hedef dilde, asistan çok dilli.
Dil mimarisi
URL yapısı: Alt dizin (site.com/en/) en pratik; alt alan adı (en.site.com) ve ayrı alan adı (site.de) daha büyük yapılar için. Tek URL'de dil değiştiren yapı (çerezle) SEO için kabul edilemez; Google tek dili görür.
hreflang: Her sayfa, diğer dil sürümlerini hreflang etiketiyle belirtir; arama motoru doğru dili doğru ülkeye gösterir. Varsayılan dil için x-default.
İçerik alanları: Ürün adı, açıklama, özellik değerleri, kategori adı ve açıklaması, sayfa içerikleri, meta başlık ve açıklama, görsel alt metni, e-posta şablonları, bildirimler, ödeme adımı metinleri, hata mesajları; hepsi dil bazlı alan. Bir alan çevrilmemişse varsayılan dile düşer ama SEO ve müşteri deneyimi bozulur.
Site haritası: Dil bazlı site haritaları ya da tek haritada hreflang.
Çeviri iş akışı
Yapay zeka, ürün ve kategori içeriğini hedef dile taslak olarak çevirir; marka dili ve terminoloji sözlüğü (ürün adları, malzeme terimleri) tanımlanır; hedef dili bilen biri kontrol eder (özellikle ürün adları, ölçü birimleri, kültürel ifadeler). Otomatik çeviriyi kontrolsüz yayınlamak, garip ürün adları ve güven kaybı demektir; yayın öncesi örnekleme kontrolü şart. Yeni ürün eklendiğinde çeviri otomatik tetiklenir ve onaya düşer.
Yasal metinler: çeviri değil yeniden yazım
Mesafeli satış sözleşmesi, cayma hakkı, gizlilik ve çerez politikası hedef ülkenin tüketici ve veri koruma mevzuatına göre yazılır: AB'de 14 gün cayma ve GDPR, İngiltere'de kendi düzenlemeleri, ABD'de eyalet bazlı kurallar. Türkçe metnin çevirisi, hedef ülkede geçersiz ya da eksik olabilir; hedef ülke hukukunu bilen danışmanla hazırlanır.
Çoklu para birimi
Gösterim: Ziyaretçinin ülkesine (IP) ya da tercihine göre para birimi; değiştirme seçeneği görünür.
Fiyat stratejisi: İki yol: TL fiyattan kurla otomatik dönüşüm (fiyat her gün değişir, güven azalır) ya da hedef para biriminde sabit fiyat listesi (49,90 EUR gibi; kur belirli eşiği aşınca gözden geçirilir). İkincisi ciddi e-ihracat için standart; sistemde para birimi bazlı fiyat alanı ve yuvarlama kuralı.
Tahsilat: Ödeme sağlayıcısının döviz cinsinden tahsilat ve yabancı kart desteği; bazı bankalar yalnızca TL tahsil eder. Tahsilat para birimi ile gösterim para birimi aynı olmalı; aksi halde müşteri kartında farklı tutar görür ve itiraz eder. Uluslararası ödeme kuruluşları ve dijital cüzdanlar hedef ülkede dönüşümü artırır.
Kur: Gösterim için kur günlük güncellenir; sabit fiyat listesinde kur yalnızca uyarı amaçlı (marj eşiği).
Ülke bazlı kurallar
- Kargo: Ülke ya da bölge bazlı kargo yöntemi, ücret ve teslim süresi; uluslararası kargo entegrasyonu ve ETGB akışı
- Vergi: DDP (vergiler dahil fiyat, alıcı kapıda ödemez) ya da DAP; AB'de IOSS, İngiltere'de VAT kaydı; ülke bazlı vergi kuralı sistemde
- Ödeme yöntemleri: Ülkeye göre farklı (bazı ülkelerde yerel yöntemler yaygın)
- Ürün kısıtı: Bazı ürünler bazı ülkelere gönderilemez; sistemde ülke bazlı ürün kuralı
- Adres formatı: Ülkeye göre alanlar (posta kodu zorunlu, eyalet)
- Telefon ve tarih formatı
Ayrıntı mikro ihracat ve ETGB yazısında.
E-posta, bildirim ve müşteri hizmeti
Sipariş, kargo, iade e-postaları ve SMS'ler müşterinin dilinde; şablonlar dil bazlı. Müşteri hizmeti hedef dilde ve saat diliminde; yapay zeka satış asistanı çok dilli çalışır ve gece farkını kapatır; insan devri gerektiğinde dil bilen ekip ya da çeviri destekli cevap. WhatsApp ve sosyal medya mesajları için de dil algılama.
SEO ve pazarlama
Her dil için anahtar kelime araştırması ayrı (birebir çeviri arama diliyle örtüşmez), kategori ve içerik sayfaları hedef dilde özgün, Google Search Console'da ülke hedefleme, yerel Google Alışveriş feed'i ve para birimi, hedef ülkede yorum ve itibar. Reklam hesapları ülke ve dil bazlı.
Ölçüm
Dil ve ülke bazlı: oturum, dönüşüm, sepet, iade oranı, kargo maliyeti, ödeme başarısızlık oranı (yabancı kartta yüksekse sağlayıcı sorunu), müşteri hizmeti yükü, asistan çözüm oranı.
Bir müşterimiz (ev tekstili) İngilizce ve Almanca sürüm, EUR ve GBP sabit fiyat listesi, IOSS kaydı ve DDP kargo ile Almanya'ya açıldı; yasal metinler Almanya mevzuatına göre yeniden yazıldı, asistan Almanca destek verdi. Sekizinci ayda yurt dışı cironun payı yüzde 19; kapıda vergi şikayeti sıfır (DDP sayesinde).
Sık hatalar
- Tek URL'de çerezle dil değişimi
- hreflang olmadan çoklu dil
- Kontrolsüz otomatik çeviri
- Yasal metinleri çevirmek
- Kurla her gün değişen fiyat
- Gösterim ve tahsilat para biriminin farklı olması
- DAP fiyatlayıp alıcıyı kapıda vergiyle karşılaştırmak
- Hedef dilde müşteri hizmeti olmaması
Tek ülkeyle başlayın
Bir dil, bir para birimi, bir ülke: URL ve hreflang, çeviri ve kontrol, sabit fiyat listesi, ödeme sağlayıcısı döviz desteği, kargo ve vergi kuralı, yasal metinler, asistan dili. Çalışınca ikinci ülke.
Çoklu dil ve para birimi e-ticaret sistemimizin Profesyonel ve Kurumsal paketlerinde; paketler sayfası. Terimler: çoklu dil, çoklu para birimi, e-ihracat.
